زخم خسارت های تقلیل حق آبه بر پیکر نیشکر هفت تپه/نیاز مُبرم به حمایت مسئولین از هفت تپه

 

 

در کرانه پرفراز و نشیب تولید شکر ایران، نام هفت‌تپه همواره تداعی‌گر اولین کارخانه تولید شکر از نیشکر در ایران بوده است. اما امروز، این مجموعه عظیم، روایتی نو از تدبیر، جهاد و عبور از چالش‌ها را به نگارش درآورده است.
در شرایطی که سایه سنگین بحران آب با تقلیل و کاهش چشم گیر حق آبه قانونی و ثبت شده شرکت نیشکر هفت تپه بر این شرکت خیمه زده، با تکیه بر درایت و برنامه‌ریزی دقیق مهندس علیرضا دورباشی زاده، نه تنها از گزند خشکسالی شدید تا حدود زیادی در امان مانده، بلکه افق‌های جدیدی را در رشد تولید و بهره‌وری گشوده است. اگر چه بحران کم‌آبی در این منطقه، واقعیتی تلخ و ملموس است و به عبارتی تهدیدی جدی برای بقای کشاورزی و صنعت نیشکر محسوب می‌شود، اما مدیریت نیشکر هفت‌تپه با تلاشی بی‌وقفه، در حال مقابله با این بحران است و نیاز به همراهی مسئولین بیش از پیش احساس میشود.
همین حالا که این سطور نگاشته می‌شود، در دل کارخانه تولید شکر هفت‌تپه، جهادگران بخش صنعت با عزمی راسخ، مشغول عملیات اورهال با بازسازی و نوسازی این کارخانه فرسوده با عمری قریب به یک قرن هستند. این کارخانه که به صورت دست دوم یا مستعمل در سال ۱۳۴۰ وارد کشور شده بود، به دلیل سوء مدیریت‌های قبلی در بازسازی و تغییرات در تکنولوژی مربوط به یک قرن پیش، چالش‌های فراوانی به همراه داشته است.
اما جهادگران در بخش صنعت با رهنمودهای مدیرعاملی متخصص در صنعت شکر و نیشکر، گام به گام در حال رفع چالش‌ها هستند. این بازسازی نه تنها شامل نوسازی ماشین‌آلات و تجهیزات فرسوده، بلکه ارتقاء فرایندهای تولید برای دستیابی به حداکثر بهره‌وری است.
با توجه به تکنولوژی که یک قرن از عمر آن می‌گذرد و سیستم کنترل آن کاملاً به صورت پنوماتیک (دستی) بوده و تمامی لوپ‌های کنترلی، تجهیزات اندازه‌گیری، کنترلی و غیره به صورت پنوماتیک عمل نموده و به علت فرسوده بودن و غیرقابل دسترس بودن تجهیزات مذکور، فرآیند کنترل با مشکلات فراوان، عیب‌یابی زمان‌بر و توقفات پرهزینه مواجه بود که با ارشادات مهندس دورباشی‌زاده، از سال‌های گذشته با برنامه‌ریزی صورت گرفته، قسمت‌های مختلف در بخش صنعت در حال تبدیل شدن به سیستم کنترل و مانیتورینگ مدرن و به‌روز متناسب با فرآیند تولید روز است.
همزمان در گستره وسیع اراضی حاصلخیز هفت‌تپه، تیم‌های تخصصی کشاورزی با دقت و برنامه‌ریزی بی‌وقفه، در حال آماده‌سازی زمین جهت کشت جدید ۲ هزار هکتاری نیشکر هستند تا سطح داشت نیشکر به ۱۱ هزار هکتار برسد.
مهندس دورباشی‌زاده در بازدید روز چهارشنبه از اراضی هفت‌تپه، عملیات‌های مختلف تهیه زمین را زیر ذره‌بین قرار داد و نکات کلیدی را به همکاران پرتلاش در این حوزه یادآور شد تا هفت‌تپه شاهد ارتقای کمی و کیفی تولید نیشکر در سال زراعی پیش رو باشد.
اما آنچه هفت‌تپه را در این ایام برجسته ساخته، تنها تلاش شبانه‌روزی کارکنان نیست؛ بلکه در کنار آن، درایت و تدبیر مثال‌زدنی مهندس علیرضا دورباشی‌زاده، مدیرعامل شرکت کشت و صنعت نیشکر هفت‌تپه است که این مجموعه را از گرداب عمیق و ویرانگر بحران آبی به ساحل آرامش رهنمون کرده است. اگر چه شرکت هفت تپه با کمبود شدید و بحرانی آب دست و پنجه نرم می‌کنند، مهندس دورباشی‌زاده با اتخاذ رویکردهای نوین و جسورانه، مسیر عبور از این چالش بزرگ را هموار کرده است.
یکی از کلیدی‌ترین اقدامات ایشان، پیاده‌سازی آبیاری نوین و با کمترین میزان مصرف آب در مزارع نیشکر است. استفاده از روش‌های پیشرفته آبیاری در قریب به صد درصد از مزارع به وسیله هیدروفلوم که هدررفت آب را تقریباً به صفر می‌رساند و همزمان بهره‌وری را افزایش خواهد داد.
فراتر از آن، ابتکار بازگردانی مجدد منابع آبی از زهکش‌ها به چرخه تولید، یک گام هوشمندانه و حیاتی در مدیریت منابع آبی هفت‌تپه بوده است. این اقدام خلاقانه، نه تنها هدررفت آب را تقریباً به صفر رسانده، بلکه با استفاده بهینه از هر قطره آب، پازل مدیریت جامع منابع را تکمیل کرده است. به لطف این تدابیر، هفت‌تپه با کمترین آسیب در حال عبور از خشکسالی سهمگین است. این موفقیت، گواهی بر این حقیقت است که با مدیریت جهادی و نگاهی پیشرو، می‌توان بحران‌ها را به فرصت تبدیل کرد، اگر چه با شرایط حساس موجود به دلیل تقلیل چشم گیر حق آبه شرکت هفت تپه، نیاز به افزایش حق آبه این شرکت امری بسیار ضروری است

شاید در نگاه اول، با وجود این اقدامات بزرگ، تصور شود که برنامه‌های روزمره و روتین شرکت دچار اختلال شده است. اما واقعیت در هفت‌تپه چیز دیگری است. با مدیریتی که از تعهد و تخصص نشأت می‌گیرد، برنامه‌های روتین شرکت بدون هیچ چالشی در حال انجام است. این پویایی در کنار حفظ ثبات، نشان‌دهنده یک سیستم مدیریتی کارآمد است که توانسته بحران را به عنصری برای رشد و نوآوری تبدیل کند، نه عاملی برای توقف و رکود.
با این حال، با آغاز کشت جدید ۲ هزار هکتاری نیشکر، نیاز آبی به کشت جدید به شدت افزایش خواهد یافت و تامین آن یک چالش بزرگ و حیاتی است. این چالش پیش رو، هرچند بزرگ است، اما با توجه به سوابق درخشان مدیریت فعلی هفت‌تپه، می‌توان انتظار داشت که این نیاز نیز با تدابیر هوشمندانه، پیگیری و رایزنی و مطالبه قاطع از مسئولین و همچنین حمایت و همراهی همه‌جانبه نهادهای ذی‌ربط، و با حداقل اثرات منفی، برآورده شود. این امر نیازمند حمایت بی‌دریغ و همکاری تنگاتنگ تمامی ارگان‌هاست تا این بحران به فرصتی برای پایداری بیشتر تولید تبدیل شود.